Kuifje terug in akkerland.

Hergé.

Het kon inderdaad een album van deze stripicoon van ons Belgenlandje zijn, maar het gaat over één van onze sierlijkste vogels die we rijk zijn. De kievit. Deze steltloper, want daar is hij tussen te vinden in je veldgids, kent iedereen denkelijk wel. Een zwart-witte verschijning met een parmantig kuifje. Bij de mannetjes een iets langere, de vrouwtjes houden het met een modieuze korte snit. 

kievit0001-5.jpg

Dit is dus duidelijk een mannetje.

Lap.

De naam kievit komt duidelijk van zijn roep. Wie de moeite doet om de acrobatische vlucht van deze akkervogels te volgen hoort ze regelmatig hun naam roepen. In het engels noemen we ze lapwings. Hier werd niet de roep maar hun vliegkunst als criteria gebruikt. Hun zwarte bovenvleugel en witte ondervleugel geven een prachtig effect als ze snel kantelen in de lucht. En tijdens hun snelle vlecht produceren de vleugels een klappend geluid, dus lapwing.

Trekkers.

Elk jaar verlaten ze onze akkers om meer zuidelijker de winter door te brengen. En op onze telpost hebben we er heel wat kunnen noteren. Meestal vrij mooie groepen die in een losse structuur doorkwamen gevlogen. En tijdens bezoeken aan akkergebieden zie je vaak grote groepen foerageren op de velden. Ook tijdens de winter, maar dat zijn dan meer noordelijkere vogels die het hier een stuk warmer vinden dan in hun broedgebieden. En vandaag zag ik opnieuw kieviten buitelen boven de Zuid-Limburgse akkers. Weer een teken erbij dat de lente niet meer veraf is.

kievit0001.jpg

Domme Friesen.

In Nederland zijn er ook mensen die enthousiast worden als ze de eerste kieviten zien terugkeren. Maar dat is jammer genoeg om de verkeerde reden. Eén of andere idioot heeft ooit de traditie uitgevonden om het eerste kievitsei te gaan zoeken en aan te bieden aan de koningin. Als ik mij niet vergis is dat een onhebbelijke gewoonte in  Friesland. Je kan je voorstellen dat dit gezoek naar nesten de vogels totaal verstoort. Nu is het wel zo dat de meeste koppels niet lang erna opnieuw een legsel produceren. Maar moet dit nu echt ? Stel je voor dat iemand je eerste kind komt halen om ergens aan te bieden met het excuus dat je er toch zelf een nieuw kan maken. Een traditie die gelukkig de laatste jaren onder vuur kwam te liggen. En dit volledig terecht.

kievit0001-3.jpg

Wandelende bolletjes.

Elk jaar probeer ik toch een aantal pulli van kievit te ringen. Het is steeds een zoektocht die veel tijd en vooral veel concentratie vergt. Als de jongen, die als ze uit het ei komen dadelijk beginnen rond te lopen, wat groter zijn gaan we op zoek. Twee jaar geleden kon ik er zo bijna 70 ringen. Want door het voor de maïs slechte weer (te droog en te warm) bleef die laag en kon je de jongen lang genoeg ontdekken. Vorig jaar was er een “normaal” maïsjaar en liepen de jongen meestal de hogere gewassen in en was het dan ook bijna onmogelijk om ze te vinden. Maar we geven niet op. Dit jaar gaan we er zeker voor en proberen we weer een aantal pulli te ringen. 

kievit0001-4.jpg

Kolonie.

Het gaat trouwens niet goed met onze kieviten. De aantallen zijn heel sterk achteruit gegaan en de overblijvende koppels lijken zich te focussen op bepaalde gebieden. Ik heb zelfs de indruk dat we van solitaire paren naar echte kolonies gaan. Mijn theorie (maar echt onderzoek daarover heb ik nog niet gevonden) is dat de kievit stilaan is geëvolueerd naar een semi-koloniebroeder. Als je samen zit in een klein gebied zijn er meer ogen die mogelijk gevaar kunnen zien en zijn er meer vogels die samen dat gevaar kunnen verjagen. Bij kieviten zijn dat roofvogels, zoogdieren zoals vos, marter of wezel en ook kraaien. Ik heb met eigen ogen kunnen zien dat de broedende vrouwtjes dicht bij elkaar een nest bouwen (nu ja, nest) en de mannetjes rond deze zone gaan patrouilleren. En de kraaien bleven op een respectabele afstand van deze vogels. Ik denk dus dat vogels die deze strategie toepassen succesvoller zijn en dus steeds met meer voorkomen en koppels die de ouderwetse manier van alleen te gaan broeden aanhouden vaker ten prooi vallen aan predators en dus verminderen. De evolutie op zijn best.

11mei.jpg

Het nest met een volledig legsel.

11mei-2.jpg

De wandelende bolletjes in rust.