Mijn dicht-bij-huis-jaarlijst 2021

Het jaar is nog vers, pas drie dagen oud. Vogels ringen is er nog niet van gekomen. De eerste vangsessie op mijn voederplaats is pas voor volgend weekend en de muizen kregen weer rust omdat de torenvalkjes hun interesse langzaam verliezen en al met de ‘lentekriebels’ in hun kop zitten. Even rust.

Voornemens

Elk jaar maak ik in die eerste dagen van het jaar weer plannen. Meestal komt er later heel weinig van in huis. Maar de intentie is er toch alvast geweest. Daarom dacht ik, laten we het deze keer bescheiden houden. Naast het ringwerk niet te veel hooi – in mijn geval vogel-kijk-dingen – op mijn vork nemen.

Dan zag ik een oproep van het magazine Bird Watching voorbij komen. Zij daagden hun lezers uit om 200 vogelsoorten te zien in 2021. Hierdoor kwam er een vraag terug naar boven waar ik al langer mee in mijn hoofd zat: ‘hoeveel vogelsoorten zou je vlak bij je deur kunnen ontdekken als je daar intensief zou rondlopen?’ Ik ben er namelijk volledig van overtuigd dat – mits je er je zinnen op zet – je zelfs in een niet zo vogelrijke regio een leuke jaarlijst kan voorleggen. Laten we in 2021 de proef op de som nemen, dacht ik.

Vogels kijken in de vroege uurtjes – Grote Beemd Wellen

Herkvallei

Ik woon vlak tegen een leuk natuurgebied, de Herkvallei. Daar kan je heel wat natuur vinden, maar toch beperkt. Want het gaat om een mooi valleigebied zonder veel franjes. Oude bossen, rietgebieden, grote waterplassen ontbreken. Het aantal vogelsoorten dat daar wild van wordt is niet zo heel groot. Dat is althans de mening van heel wat vogelkijkers. Die rijden liever naar bekendere natuurgebieden – soms redelijk ver weg – met grotere kans op spectaculaire of veel soorten. Ik ben trouwens een van deze vogelkijkers die dat de deed.

“Minstens 110 soorten zien op wandelafstand van mijn huis, dat is de uitdaging”


Zo werden er in 2020 in de Herkvallei 104 vogelsoorten gezien – waarvan 2 escapes waren, soepeend en soepgans. In die lijst staan ook mijn ringvangsten en die tel ik natuurlijk niet mee, het gaat om vogels die ik ontdek in het natuurgebied zelf en niet die ik in mijn netten vang. Dus eigenlijk gaat het om 95 soorten zonder die vangsten.
Als ik dan bekijk door wie die waarnemingen gedaan zijn, dan kom ik op een lijstje van 9 vogelkijkers uit die meer dan 10 soorten noteerden vorig jaar. Zes van hen hadden een lijstje met minder dan 30 soorten voor het gebied. De top 2 waren dan nog waarnemers – geen onbekenden voor mij, Gert en Pierre – die bezig waren met inventariseren van een blok voor de vogelatlas. Zelf stond ik op nummer 3. Dit zonder veel dagen dat ik er echt naar vogels ging kijken. Die inspanning kan een stuk beter denk ik dan.

Van makkie tot moeilijk

Dus nam ik mijn vogelgids even ter hand en begon een lijstje te maken van alle soorten die ik zonder veel moeite zou kunnen vinden op wandelafstand van mijn woning, want dat zal de stelregel worden in 2021. Ik noem dit de ‘makkie-categorie’. Ik kwam op 55 soorten uit.
Dan is er de ‘iets-meer-moeite-categorie’ met 28 soorten die – zoals je al wel dacht – een iets grotere inspanning gaan kosten om ze op mijn dicht-bij-huis-jaarlijst zal krijgen.
Tel daar nog een 20-tal minder algemene soorten – ik noem ze vanaf nu de ‘bonus-soorten’ – bij die de laatste jaren toch regelmatig werden gezien in de Herkvallei. Telkens toevallige gasten of eenmalige broedgevallen. Dan zit ik op een mooi aantal van ruim 100 soorten. Haalbaar? Ik wil het alvast proberen. Laat ons de lat op 110 soorten leggen voor 2021. Een beetje ambitie is nooit slecht.

Al begonnen

Na twee wandelingen tijdens de eerste dagen van dit jaar stond de teller al op 47. Daar tel ik de exoten bij, want ondanks het tegengesputter van de ‘echte’ vogelkijkers zijn dat – naar mijn bescheiden mening – ook vogels.
Mijn eerste vogel die ik in 2021 noteerde was een turkse tortel op het dak van mijn overbuur toen ik op 1 januari om 8u45 aan mijn eerste wandeling begon. Eentje uit de ‘makkie-categorie’.

Turkse tortel – foto: eigen archief

Vandaag, 3 januari 2021, was mijn plan om een soort te scoren uit de ‘iets-meer-moeite-categorie’. De voorbije jaren overwinteren er in de Broekbeemd – een deelgebied van de Herkvallei omsloten door het centrum van Wellen – een of meer waterrallen. Prachtige ralletjes met een opvallende lange, rode snavel en mooie zwart en witte flanktekening. Gert, de conservator van het natuurgebied, had ze deze winter al gezien. Dus ging ik het kleine slootje waar ze af en toe naar beestjes komen pikken opzoeken. En bingo, eentje liet zich prachtig bekijken. Die staat alvast mooi op mijn lijst.

Waterral – foto: Pascal Gielen

Tijdens de rest van de wandeling kon ik nog een paar soorten toevoegen aan mijn lijst. Waaronder ook eentje die ik al een paar jaar niet meer in het gebied heb waargenomen: de matkop. Deze mees maakt een moeilijke tijd door en is in gans Vlaanderen bezig aan een terugval. Ze houdt van natte, niet zo dichte loofbossen met veel dood, staand hout waar ze haar nestholte zelf in uithakt. Een mees met spechten-manieren mag je gerust zeggen. Die biotopen worden – door de algemene verdroging van onze natuur – steeds zeldzamer. Ik was dan ook heel blij om een matkop te zien in een gemengde groep mezen in de Broekbeemd. Hopelijk geen toevallige gast, maar een broedvogel die ik in het voorjaar dan mogelijk nog eens ga tegenkomen. Zo leverde mijn voornemen van 2021 alvast een leuke waarneming op.

Matkop – foto: eigen archief

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s